GMworld

“Simvol dili bəşəriyyətin yaratdığı yeganə ortaq dildir. Bu dili həll etmək, bütün insanlığı və tarixi qavramaq deməkdir.”

Rüyalar, Massallar, Mitoslar / Erich Fromm

Türkcə. 282 səhifə

Orijinal adı – Tlıe Forgotten Language. An lntroduction ıo tlıe
Understanding of Dreanıs Fairy Ta/es and Mytlıs

Orijinal dil – ingilis dili

İlk nəşri – 1951

Pixologiya. Psikoloji. İnceleme

---

Erix Fromm bu kitabda yuxuları, nağılları və mifləri bəşəriyyətin yeganə ortaq dili olan “Simvolların Dili” kimi xarakterizə edir. Müəllif iddia edir ki, biz bu dili unutmuşuq, halbuki yuxularımız bizə öz daxili dünyamız haqqında ən doğru və çılpaq həqiqətləri çatdırır. Kitab yuxuların sadəcə bioloji bir proses deyil, ruhun özü ilə danışma forması olduğunu sübut edir.

1. Yuxular: Ruhun Güzgüsü

Fromm yuxuları Freyd kimi sadəcə “basdırılmış arzular” və ya Yunq kimi “kollektiv şüuraltı” olaraq görmür. Onun üçün yuxu:

• Daxili səmimiyyətdir: Gün ərzində özümüzə belə etiraf edə bilmədiyimiz qorxu, nifrət və sevgi yuxularda heç bir maska olmadan qarşımıza çıxır.
• Müdriklik qaynağıdır: Bəzən oyanıq ikən həll edə bilmədiyimiz problemlərin cavabını yuxuda tapırıq, çünki yuxuda xarici dünyanın “küyü” kəsilir və biz öz daxili səsimizi eşidirik.

2. Nağıllar və Miflər: Kollektiv Yuxular

Müəllif qeyd edir ki, nağıllar və miflər əslində bəşəriyyətin “kollektiv yuxuları”dır.

• Qırmızı Papaq təhlili: Fromm bu məşhur nağılı kişi-qadın münasibətləri və yetkinlik dövrünə keçid simvolu kimi analiz edərək, onun alt qatındakı gizli xəbərdarlıqları üzə çıxarır.
• Edip mifi: O, məşhur Edip kompleksinə fərqli prizmadan baxır; bu mifi sadəcə cinsi bir impuls deyil, övladın avtoritetə (ataya/dövlətə) qarşı azadlıq mübarizəsi kimi şərh edir.

3. Niyə bu dili öyrənməliyik?

Müasir insan texnologiya və məntiqlə o qədər əhatə olunub ki, öz ruhunun dilini unudub. Frommun fikrincə, yuxuları anlamaq:

• Yalançı maskalardan qurtulub öz həqiqətinlə qarşılaşmaqdır.
• Keçmişin və gələcəyin deyil, an etibarilə ruhunun nə vəziyyətdə olduğunu görməkdir.

Gmworldbook tövsiyəsi – “Yuxunu Necə Yozmalı?”

Frommun kitabından çıxan nəticələrə əsasən saytında bu “ipucu” bölməsini yarada bilərsən:

1. Simvolları fərdiləşdirin: Yuxuda gördüyünüz “su” hər kəs üçün eyni mənanı vermir. Sizin üçün su hüzurdur, yoxsa boğulma qorxusu?
2. Hisslərə fokuslanın: Yuxunun süjetindən daha önəmli olan, orada nə hiss etdiyinizdir. Qorxu, sevinc, yoxsa çarəsizlik?
3. Yuxunu “Məktub” kimi oxuyun: Özünüzə sual verin: “Mən bu gecə özümə nə demək istəmişəm?”

Niyə Oxumalısın?

1. Özünü Kəşf Etmək Üçün: Yuxularınızın təsadüfi şəkillər olmadığını, əslində şüuraltınızın sizə göndərdiyi “oxunmamış məktublar” olduğunu anlamaq üçün.
2. Unudulmuş Dili Öyrənmək Üçün: İnsanlığın tarix boyu yaratdığı ortaq simvolik dili (nağıllar və miflər vasitəsilə) analiz etmək üçün.
3. Fars və Freyd Analizi: Fromm yuxuların şərhi sahəsində Ziqmund Freyd və Karl Yunqun nəzəriyyələrini müqayisə edərək, daha geniş və humanist bir baxış bucağı təqdim edir.
4. Nağılların Gizli Mənası: Məşhur nağılların (məsələn, “Qırmızı Papaq”) arxasında yatan dərin psixoloji mənaları kəşf etmək üçün.