GMworld

Zihnin gürültüsündən arınmaq, daxili hüzuru tapmaq və həyata aydınlıq gətirmək üçün minilliklərdir istifadə olunan ən təsirli alətlərdən biri Mantralardır. Bu məqalədə Mantranın elmi, tarihi və ruhani mahiyyətini, eləcə də dünyada “Mantraların Anası” sayılan Qayatri Mantrasını (Gayatri Mantra) maraqlı faktlar, elmi araşdırmalar, kitab və film tövsiyələri ilə ətraflı araşdırırıq.

1. MANTRA NƏDİR VƏ NECƏ İŞLƏYİR?

Sanskrit dilində “Manas” (Zihin, ağıl) və “Tra” (Azad etmək, qorumaq) sözlərinin birləşməsindən yaranan Mantra — “Zihni lazımsız düşüncələrdən qoruyan və azad edən alət” deməkdir.

Mantra sadəcə dini bir dua və ya söz deyil, səs elmidir. Antik Şərq fəlsəfəsinə və müasir səs fizikasına görə, Kainatda hər bir varlıq müəyyən bir tezlikdə (vibrasiyada) rəqs edir. Mantranın ritmik təkrarı beynin neyron şəbəkələrinə, əsəb sisteminə və bədənin enerji mərkəzlərinə (çakralara) biokimyəvi səviyyədə təsir göstərir.

Mantradan İstifadənin 3 Əsas Yolu:

  – Baikhari (Səslə Oxumaq): Mantranı uca və ya pıfıltı ilə səsləndirmək. Yeni başlayanlar üçün diqqəti toplamağın ən yaxşı yoludur.

  – Upanshu (Dodaqlarla Oxumaq): Səs xaricə çıxmır, yalnız dodaqlar və dil hərəkət edir. Zihni dərin sakitliyə aparır.

  – Manasika (Zihində Təkrar Etmək): Mantra tamamilə zihnin daxilində təkrar olunur. Dərin meditasiya səviyyəsidir.

Təcrübə Qaydaları:

  – Sakit bir mühitdə onurğa sütununuzu dik tutaraq oturun (enerji axınının rahat olması üçün).

  – Ənənəvi olaraq 108 dəfə (və ya 9, 21, 27 dəfə) təkrar olunur.

  – Oxumaq çətin gəldikdə, sakit bir mühitdə qulaqlıqla dinləmək də zihni Alfa beyn dalğalarına keçirmək üçün kifayətdir.

2. QAYATRİ MANTRA (GAYATRI MANTRA) NƏDİR VƏ TARİXİ

Qayatri Mantra — Vedik mədəniyyətin ən müqəddəs, universal və güclü mantralarından biridir. 

Yaranma Tarixi: E.ə. 1500–1200-cü illər arasında (təxminən 3500 il əvvəl) yazılı şəkildə təsbit edilmişdir. Şifahi ənənə kimi tarixi daha qədimdir.

Mənbəyi: Ən qədim vedik mətni olan “Riqveda”nın (Rigveda) 3-cü kitabında (3.62.10) yer alır.

Müəllifi: Qədim müdrik Mahrishi Vishwamitra tərəfindən dərin meditasiya zamanı təbiətin və səs tezliklərinin ahəngi kimi kəşf edildiyi qəbul olunur.

Mənaları: “Gaya” (Yaşam enerjisi, ruh) + “Tra” (Qorumaq). Yəni insanın yaşam enerjisini qoruyan və zihnini azad edən gücdür.

3. QAYATRİ MANTRASININ SÖZBƏSÖZ MƏNASI

Sanskritcə:

ॐ भूर्भुवः स्वः । तत्सवितुर्वरेण्यं । भर्गो देवस्य धीमहि । धियो यो नः प्रचोदयात् ॥

Oxunuşu:

Om Bhur Bhuvaḥ Svaḥ

Tat-Savitur-Vareṇyaṁ

Bhargo Devasya Dhīmahi

Dhiyo Yo Naḥ Prachodayāt

Tərcüməsi:

Om: Kainatın ilkin səs tezliyi.

Bhur, Bhuvaḥ, Svaḥ: Fiziki aləm (Yer), Astral aləm (Hava/Nəfəs) və Ruhani aləm (Göy).

Tat Savitur Vareṇyaṁ: O İlahi İşığın ucalığına, həyat verən günəş enerjisinə ehtiram edirik.

Bhargo Devasya Dhīmahi: Mənfi enerjiləri və cəhaləti yandıran o parlaq nuru təfəkkür edirik.

Dhiyo Yo Naḥ Prachodayāt: Qoy O İlahi Nur bizim şüurumuzu və zəkamızı aydınlatsın, bizi doğru yola yönəltsin.

Məğzi: “Fiziki, nəfəs və ruhani aləmləri yaradan İlahi İşığın ucalığını təfəkkür edirik. Qoy O Nur bizim zəkalarımızı və şüurumuzu doğru yola yönəltsin.”

4. MARAQLI FAKTLAR VƏ ELMİ ARAŞDIRMALAR

Səs Tezliyi Və Neyroloji Araşdırmalar:

  Mərkəzi Elmi Cihazlar Təşkilatı (CSIO) və neyro-fizioloji laboratoriyalar Qayatri Mantrasının səsləndirilməsi zamanı beynin reaksiyasını EEQ (Elektroensefaloqrafiya) vasitəsilə ölçmüşlər. Məlum olub ki, mantranı düzgün tələffüz etdikdə beynin prefrontal qabığında Alfa dalğaları kəskin artır, bu da neyroplastikliyi (beynin yenilənmə qabiliyyətini) gücləndirir.

24 Heca Və Bədən Neyronları:

  Sanskrit dili tamamilə akustik fenomendir. Qayatri Mantrasında istifadə edilən 24 heca bədəndəki 24 əsas enerji mərkəzini və akupunktur nöqtəsini rezonansa gətirir. Bu hecaları təkrar etmək hipofiz və epifiz vəzilərini stimullaşdıraraq serotonin və melatonin (“xoşbəxtlik” və “sakitlik” hormonları) ifrazını artırır.

BBC-nin Diqqətəlayiq Açıqlaması:

  BBC radio kanallarında aparılan tədqiqat xarakterli sorğularda Qayatri Mantra dünyada oxunan ən ahəngdar, insan psixologiyasını tənzimləyən və ən qədim səs kompozisiyalarından biri kimi vurğulanmışdır.

5. MÖVZU İLƏ BAĞLI KİTAB VƏ SƏNƏDLİ FİLM TÖVSİYƏLƏRİ

Kitablar:

* “The Hidden Power of Gayatri Mantra” – Om Swami

  (Mantranın zehni, emosional və psixoloji gücünü, 24 hecanın gizli mənalarını izah edən müasir bələdçi).

“The Gayatri Mantra” – Imre Vallyon

  (Mantranın ezoterik mənşəyini və kainatın işıq tezlikləri ilə əlaqəsini araşdıran əsər).

“Gāyatrī: Mantra and Mother of the Vedas” – Dominik Haas

  (Mantranın tarixi, filoloji mənşəyi və vedik mətnlərdəki yerini araşdıran akademiya səviyyəsində elmi kitab).

*”Mantra Yoga and Primal Sound” – David Frawley (Pandit Vamadeva Shastri)

  (Səs elmini, mantraların psixoloji və fiziki sağalma mexanizmlərini dərinliyinə izah edən əsər).

Filmlər və Sənədli Filmlər:

“The World of Mantra” (Sənədli Film – Manish Vyas)

  (Səs elmi və mantraların insan fiziologiyasına təsiri barədə Sanskrit alimlərinin iştirakı ilə hazırlanmış sənədli film).

“Samadhi” (Sənədli Film Seriyası – Daniel Schmidt)

  (İnsan şüuru, ilahi işıq, maya illüziyası və meditasiya haqqında dünyaca məşhur sənədli film).

“Mantra: Sounds into Silence” (2017 Sənədli Filmi)

  (Səs meditasiyası, kirtan və mantraların müasir qərb insanının psixologiyasını və həyatını necə dəyişdirdiyini gösterən təsirli sənədli film).